راش؛سلطان جنگلهای شمال

نامهای دیگر:آلاش؛راج؛چلر؛مرس؛قزل گز...
راش با نام علمی Fagus orientalisدرختی است پهن برگ که 30 درصد حجم درختان و24 درصد تعداد جنگل های شمال را تشکیل می دهد. تعداد زیادی از تحقیقاتی که درباره جنگلهای شمال انجام می شود مربوط به این گونه است زیرا مرغوبترین چوب رادر کشور دارد و درافلب نواحی شمالی می روید...
راش موجود در جنگلهای شمال ؛گونه خزری یا هیرکانی است.
راش چوبی نیمه سنگین و نیمه سخت به رنگ کرم تا صورتی پررنگ دارد و خوش کاراست.
ارتفاع راش به 30 تا 40 متر و قطر آن به 1/5متر می رسد و اغلب در محدوده ارتفاعی 600 تا 2200 متر از سطح دریادیده می شود.
تنه آن ؛صاف واستوانه ای است و بیشتر تنه را چوب تشکیل می دهد و مغزچوب آن کم است.
راش درختی است تک پایه و خزان کننده دارای گل های مخروطی ومیوه فندقه که با زادآوری طبیعی و یا بذرپاشی در پاییزو زمستان تکثیر می شود.
این درخت هر 5سال یکبار بذرفراوان تولید می کند و در جوانی جست می دهد ولی در سنین بالا جست دهی آن کم می شود.
راش خاک حاصلخیزباگیاخاک زیاد و موادمعدنی غنی و آب وهوای مرطوب وسرد را می پسندد.
نجارها چوب راش را "چوب جنگلی"می نامند و ازدیدآنان مرغوب ترین چوب درایران است ودرصنایع روکش؛تخته لایه؛تراورس؛مبل و ساختمان سازی کاربرد دارد.
این درخت دارای مصارف روستائی بسیارهست که می توان به ساخت در؛پنجره؛تیر؛ستون؛چهارپایه؛کفش چوبی و گهواره اشاره کرد.
ازبذراین درخت روغنی استخراج می شود که 20درصد خوراکی و شامل گلیسریدهای پالمتیک واولئیک است.
به گفته کارشناسان راش درختی است سایه پسند با پوست نازک که درنتیجه گرما و تابش شدید آفتاب باعث آفتاب زدگی و سوختگی پوست آن واز بین رفتن کامبیوم می شود. البته پوست نازک این حسن را دارد که صاعقه راازتود عبور می دهد و آسیب پذیری درخت براثر اصابت صاعقه کم می شود.
افزایش راش طبیعی و با بذر افشانی خود درخت انجام می گیرد(ریزش دانه ها در اطراف درختها در طبیعت)...
در فرهنگ گیلان راش دار کنایه از فرد قدبلند دارد.